Wzrost wysokości opłat sądowych w sprawach cywilnych

W dniu 21.08.2019 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilny. Z tym dniem zmieniła się wysokość opłat sądowych. Ustawodawca wskazuje, iż celem reformy w zakresie kosztów jest przede wszystkim racjonalizacja systemu opłat, a także redukcja obciążenia sądów. Niestety w rzeczywistości podwyżka opłat sądowych uderzy w Nas -podatników, którzy będziemy chcieli dochodzić swoich praw przed sądem.

W zakresie dochodzenia roszczeń majątkowych (np. sprawy o zapłatę) wprowadzono widełkowy system opłat w zależności od wartości przedmiotu sporu:

1)  do 500 złotych – w kwocie 30 złotych;

2)  ponad 500 złotych do 1500 złotych – w kwocie 100 złotych;

3)  ponad 1500 złotych do 4000 złotych – w kwocie 200 złotych;

4)  ponad 4000 złotych do 7500 złotych – w kwocie 400 złotych;

5)  ponad 7500 złotych do 10 000 złotych – w kwocie 500 złotych;

6)  ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych – w kwocie 750 złotych;

7)  ponad 15 000 złotych do 20 000 złotych – w kwocie 1000 złotych.

przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia ponad 20 000 złotych pobiera się od pisma opłatę stosunkową wynoszącą 5% tej wartości, nie więcej jednak niż 200 000 złotych.

Droższe będzie również zawezwanie do próby ugodowej. Obecnie w takim wypadku opłata wynosi 40 zł, a w sprawach o wartości powyżej 10 tys. – 300 zł. Nowa ustawa określa, że będzie ona wynosić jedną czwartą opłaty od pozwu.

Nowelizacja zakłada także likwidację zasady, w myśl której w przypadku uprawomocnienia się nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym powód otrzyma zwrot ¾ poniesionej opłaty sądowej. Drożej będzie także w postępowaniu nakazowym, powód bowiem zobowiązany będzie do poniesienia nie ¼ jak do tej pory, a ½ opłaty sądowej.

Po zmianach trzeba będzie też wnieść opłaty za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia w kwocie 100 zł. Kwota ta będzie mogła zostać zaliczona na poczet opłaty od środka odwoławczego.

W zakresie prawa spadkowego z 50 do 100 zł wzrośnie opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, zabezpieczenie spadku, sporządzenie spisu inwentarza lub odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

Więcej zapłacimy też za wnioski o założenie księgi wieczystej – obecnie jest to 60 zł, po zmianach już 100 zł. Tyle samo trzeba zapłacić za wniosek o połączenie nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, odłączenie nieruchomości lub jej części, wpis ostrzeżenia, sprostowanie działu I-O lub inne wpisy.

Zwiększone zostaną także opłaty kancelaryjne za odpis lub kserokopię z akt sądowych – z 6 zł. za stronę odpisu i 1 zł.  za stronę kserokopii, do 20 zł. za każde rozpoczęte 10 stron odpisu wydawanego dokumentu i każde rozpoczęte 20 stron kopii.

Niewątpliwie wprowadzone podwyższenie opłat sądowych spowoduje, że podjęcie decyzji o skierowaniu sprawy na drogę sądowe będzie trudniejsze. Nie zmienia to jednak faktu, że trzeba walczyć o swoje prawa.

Dokumentacja medyczna bez opłat

     4 maja 2019 r. weszła w życie istotna dla pacjentów, osób poszkodowanych w zdarzeniach drogowych, nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, w szczególności w zakresie zwolnienia z opłat wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej. Zmiany są efektem wdrożenia ustawy wprowadzającej unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych, czyli tzw. RODO.

        Nowe zasady pozwalają pacjentowi, jak również jego przedstawicielowi ustawowemu, wnioskować do każdej placówki medycznej, w której oczywiście taka osoba się leczyła, o udostępnienie dokumentacji medycznej za darmo. Trzeba pamiętać jednak, że zwolnienie z opłat dotyczy tylko pierwszego wniosku, za kolejne kopie/wydruki tej samej dokumentacji mogą być pobierane opłaty, których maksymalną wysokość określa w/w ustawa.

         Nie ma znaczenia jak obszerna jest ta dokumentacja oraz czy dotyczy leczenia sprzed wejścia w życie w/w zmian. Oczywiście wniosek o udostępnienie historii leczenia może dotyczyć tylko wybranych dokumentów, co nie wpływa na możliwość bezpłatnego otrzymania pozostałej dokumentacji medycznej w późniejszym okresie. Dokumentacja zgodnie z wolą pacjenta może mu zostać udostępniona w każdej formie, w szczególności jako kopia lub wydruk.

        Miejmy nadzieję, że placówki medyczne będą wywiązywać się ze swojego obowiązku, bez żądania opłat. W przypadku odmowy bezpłatnego udostępnienia dokumentacji, właściwym krokiem jest zwrócenie się do Rzecznika Praw Pacjenta, który wskazuje, iż: „Złożenie wniosku nie wymaga dopełnienia żadnych dodatkowych formalności, w szczególności osoba uprawniona nie musi powoływać podstawy prawnej, z której wynika nowa zasada udostępniania dokumentacji medycznej. To po stronie placówek medycznych istnieje obowiązek przestrzegania prawa pacjenta do dokumentacji medycznej – nie mogą one wprowadzać w swoich regulacjach wewnętrznych dodatkowych obowiązków po stronie pacjentów niż te wynikające z przepisów prawa. Będę monitorował przestrzeganie przez placówki medyczne prawa do bezpłatnego udostępnienia dokumentacji medycznej dla osób uprawnionych. Każdy pacjent, który uważa, że jego prawo jest naruszane powinien taką sprawę zgłosić do Biura Rzecznika Praw Pacjenta”.